Στυλιανοῦ Γερασίμου: «Σύντομη περιδιάβαση στὴν ἰστορικότερη μονὴ τῆς Ἁγίας Νάπας»

του Στυλιανού Γερασίμου, Θεολόγου-Μουσικού

Μεταφερόμαστε πάλι στην αγία γη, τη νήσο Κύπρο, για να επισκεφθούμε νοερώς ένα από τα πιο ιστορικά μοναστήρια της, την Μονή της Αγίας Νάπας. Το μοναστήρι της Αγίας Νάπας βρίσκεται στο ομώνυμο χωριό της επαρχίας Αμμοχώστου. Το όνομα «Αγία Νάπα» σημαίνει άγιο δάσος. Η περιοχή πήρε την ονομασία της από την εικόνα της Παναγίας Νάπης, δηλαδή της Αγίας του Δάσους και για συντομία ονομάστηκε «Αγία Νάπα».

Πότε ιδρύθηκε το μοναστήρι δεν γνωρίζουμε. Η σπηλιά, ο κρυψώνας και το πηγάδι μαρτυρούν την εκεί διαβίωση χριστιανικής κοινότητας από τα βυζαντινά χρόνια. Το όνομα «Αγία Νάπα» έχει δοθή στο μέρος πριν τον 1366. Το μοναστήρι πάντως, όπως σώζεται σήμερα, είναι κτίσμα του 15ου αιώνα, όταν η Κύπρος ήταν υπό ενετική κυριαρχία.

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, στη σπηλιά, η οποία έχει γίνει εκκλησία, βρέθηκε από κάποιον κυνηγό η θαυματουργός εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου. Ο σκύλος του κυνηγού πρώτος αντίκρυσε την ολόφεγγη εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου και άρχισε να γαυγίζη επίμονα καλώντας τον κύριό του. Στο άκουσμα της ανεύρεσης της εικόνας πλήθος πιστών άρχισε να επισκέπτεται τον ιερό χώρο του σπηλαίου. Η εικόνα είχε μάλλον τοποθετηθή στο σπήλαιο την περίοδο της Εικονομαχίας (7ος-8ος αιώνας) και έτσι διασώθηκε. Τον 14ο αιώνα το σπήλαιο κτίστηκε και έγινε ναός.

Μια άλλη παράδοση αναφέρει πως στο μέρος αυτό κατέφυγε από πείσμα και η κόρη της αριστοκρατικής ενετικής οικογενείας εξαιτίας της άρνησης των δικών της να επιτρέψουν τον γάμο της με κάποιον μη αριστοκράτη. Γύρω στα 1500 λέγεται πως η πλούσια Ενετή έκτισε με δικά της έξοδα τα κελλιά και έναν ελιόμυλο.

Δημιουργήθηκε, λοιπόν, σιγά σιγά ένα γυναικείο μοναστήρι και λατινικό παρεκκλήσι. Ως λατινικό παρεκκλήσι λειτούργησε το δεξιό κλίτος του ναού αμέσως μετά την είσοδο. Η τεράστια συκομορέα του μοναστηριού, η οποία βρίσκεται δίπλα στη δεξαμενή, λέγεται πως έχει φυτευθή από την ενετή γυναίκα.

Όταν πλησίασε ο θάνατός της, έκτισε το πέτρινο θολωτό μνημείο. Μέσα σ’ αυτό, δίπλα από τη δροσιά της φιάλης, ήθελε να ταφή. Στη βόρεια πλευρά της αυλής αυτής υπάρχει κρήνη με μορφή κεφαλής αγριόχοιρου. Πάνω από αυτήν στέκεται το διώροφο κτίριο, στο οποίο διέμενε αρχικά η ενετή κόρη. Στον λόφο δυτικά της εκκλησίας υπάρχει αρχαίο εκκλησάκι, όπου σύμφωνα με μια παράδοση η Παναγία ξάπλωσε να ξεκουραστή.

Το 1571 η Κύπρος περνά υπό την Οθωμανική κυριαρχία. Το μοναστήρι ευτυχώς δεν καταστράφηκε. Η περιγραφή του Pietro de la Valle, το 1625, αντιστοιχεί πλήρως στη σημερινή κατάσταση του μοναστηριού. Από τον ίδιο περιηγητή πληροφορούμαστε ότι τότε η Αγία Νάπα ήταν γυναικείο μοναστήρι. Το μοναστήρι μετατράπηκε σε ανδρικό πριν το 1668. Για άγνωστο λόγο από το 1758 και εξής δεν διαθέτει πια μοναχούς. Στα μέσα του 18ου αιώνα χτίστηκε το πρώτο σπίτι στο χωριό. Πρώτοι οικιστές του χωριού ήταν κάποιοι Θεσσαλονικείς, οι οποίοι εγκατέλειψαν την πατρίδα τους λόγω επιδημίας πανώλης. Αργότερα, το 1813, σύμφωνα με ευδιάκριτη ακόμη επιγραφή, η μονή επισκευάστηκε. Μετά το 1878, όταν η Κύπρος περνά υπό βρεττανική κυριαρχία, δεν υπήρχαν μοναχοί στο μοναστήρι. Η εκκλησία του μοναστηριού ήταν ενοριακός ναός του χωριού. Το 1950 χρειάστηκε να γίνη επισκευή, για να διατηρηθούν ιστορικά κτίσματα. Επί Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Γ` το μοναστήρι προτείνεται ως το καταλληλότερο, για να καταστή Οικουμενικό Κέντρο Διασκέψεων. Όμως η τουρκική εισβολή ανέβαλε αυτά τα σχέδια.

Στη χάρη της Παναγίας καταφθάνουν καθημερινώς για να προσκυνήσουν πολλές δύστοκες και άτεκνες γυναίκες, αλλά και για να ζωστούν την γονιμοποιούσα θαυματουργό ζώνη της Αγίας Νάπας. Το μοναστήρι αποτελεί ιδιαίτερα κατανυκτικό μέρος, όπου μπορεί κανείς να βρη παρηγοριά και θεία αρωγή, γιατί η Θεοτόκος πρεσβεύει με τις τελεσφόρες ικεσίες Της για την σωτηρία των ψυχών μας.

Στο τέλος αυτής της σύντομης ξενάγησης σε μια από τις ιστορικότερες μονές της αγίας γης, της νήσου Κύπρου, ευχαριστώ τον εφημέριο της μονής, Πρωτοπρεσβύτερο π. Βασίλειο Νικολάου, για τις πληροφορίες που επανειλημμένως μου παραχώρησε.–

  • Προβολές: 1172

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance