Γεγονός καὶ Σχόλιο: Το Διονυσιακό και Απολλώνειο στοιχείο

Οι νεοειδωλολάτρες, που χαρακτηρίζονται και παγανιστές, πολλές φορές ισχυρίζονται ότι ο Χριστιανισμός ευθύνεται για την καταστροφή του Διονυσιακού στοιχείου του αρχαίου ελληνικού πνεύματος και ο έτσι ο Χριστιανισμός κατέστρεψε “τήν χαρά της ζωής, το γέλιο, τον έρωτα, το θέατρο και εν γένει την πλήρη κατάφαση της ζωής, που ζούμε εδώ και τώρα”.

Ο Φώτης Σχοινάς σε ένα σπουδαίο κείμενο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Σύναξη” έχει ανατρέψει αυτές τις απόψεις υποστηρίζοντας δύο πράγματα.

Πρώτον, ότι το Διονυσιακό στοιχείο δεν είναι το μόνον στοιχείο που διακρίνει το αρχαίο ελληνικό πνεύμα, γιατί μαζί με αυτό υπάρχει και το Απολλώνειο στοιχείο. Μάλιστα ο Νίτσε στο βιβλίο του “η γένεση της τραγωδίας” αναφέρεται σε αυτήν την δυαδικότητα του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Συγκεκριμένα γράφει ο Φώτης Σχοινάς: “Το αρχαίο ελληνικό πνεύμα συντίθεται από δύο στοιχεία: το Διονυσιακό και το Απολλώνειο. Το Απολλώνειο στοιχείο είναι ο κόσμος του φωτός, της γαλήνης, της λογικής, της ηθικής τάξεως του κόσμου. Το Διονυσιακό στοιχείο είναι ο κόσμος του έρωτα, του πάθους, της ηδονής, του γέλωτος, του κρασιού, του οργασμικού ξεφαντώματος. Το Απολλώνειο στοιχείο εκπροσωπείται από το έπος, το Διονυσιακό στοιχείο από την λυρική ποίηση. Σύνθεση και των δύο αποτελεί η αρχαία ελληνική τραγωδία”.

Δεύτερον, δεν είναι ο Χριστιανισμός που κατέστρεψε το Διονυσιακό στοιχείο, αλλά οι αρχαίοι φιλόσοφοι, όπως ο Πλάτωνας, ο οποίος επρέσβευε ότι “ο αισθητός κοσμος είναι απείκασμα του αιωνίου κόσμου των ιδεών”. Σκοπός του ανθρώπου είναι, κατ’ αυτόν, το να επεκτείνεται στον πραγματικό κόσμο των ιδεών, και όχι στο απείκασμα, στο είδωλον, την απομίμηση. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο στην Πολιτεία του Πλάτωνα “δέν έχουν καμμιά θέση οι ποιητές, τραγικοί και κωμικοί, διότι απλούστατα το δραματικό έργον τους είναι μίμηση της παρούσης ζωής, η οποία με την σειρά της είναι μίμηση της αιωνίου ζωής των ιδεών”. Όσοι καταγίνονται με την τέχνη, κατά τον Πλάτωνα, είναι μιμητές ειδώλων της αρετής και γενικά “η τέχνη είναι επικίνδυνη για την παιδεία, επειδή κάνει τον άνθρωπο να λησμονήση τον εαυτό του και να εγκολπωθή ένα ήθος που δεν ταιριάζει στην ευσχημοσύνη και την κοσμιότητα”.

Επομένως, δεν είναι ο Χριστιανισμός που κατέστρεψε το Διονυσιακό στοιχείο, την χαρά, το θέατρο, την τέχνη. Άλλωστε ο Νίτσε καταλογίζει στον Πλάτωνα την “εκλογίκευση” και “ηθικοποίηση” του αρχαίου ελληνικού πνεύματος. Αντίθετα μάλιστα ο Χριστιανισμός καλλιέργησε όλον τον πολιτισμικό τρόπο ζωής του ανθρώπου, συνδύασε ολοκληρωμένα και ουσιαστικά όλα τα στοιχεία που αποτελούν την ζωή και την συμπεριφορά του ανθρώπου. Στην Ορθοδοξία δεν πιστεύουμε στις ιδέες του Πλάτωνα, ούτε και στην απολυτοποίηση της παρούσης ζωής, αλλά ζούμε τον άριστο συνδυασμό λογικής και συναισθήματος, χαράς και λύπης, παρούσης ζωής και εσχατολογικής προσδοκίας. Ο αληθινός Χριστιανός δεν ζη διασπάσεις στην ζωή του, αλλά ο ίδιος αναγεννάται πνευματικά και στην συνέχεια αισθάνεται ότι ζη σε μία ανακαινισμένη κτίση, σε ένα αγιασμένο περιβάλλον. Απολαμβάνει τα πάντα με την δύναμη και την ενέργεια του Θεού. Δεν πάσχει από στερήσεις, αλλά πάσχει την καλήν αλλοίωση, την θέωση και τον αγιασμό.

Ν.Ι.

Ετικέτες: ΓΕΓΟΝΟΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΟ

  • Προβολές: 1257

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance