Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Χαιρετισμός γιά τό Συνέδριο «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης».

τού Μητροπολίτου Ναυπάκτου κ. Ιεροθέου


Πρός τήν κ. Δέσποινα Λιάλου, Αντιπρύτανι Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, γιά τό Συνέδριο πού διοργάνωσε τό Πανεπιστήμιο γιά τόν Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη.

Ευχαριστώ θερμά γιά τήν πρόσκληση νά παραστώ στό Συνέδριό σας γιά τήν μεγάλη μορφή τού Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, αλλά δυστυχώς δέν θά μπορέσω νά ανταποκριθώ στήν επιθυμία σας γιά λόγους ανεξαρτήτους τής θελήσεώς μου.

Χαίρομαι όμως γιά τό Συνέδριο πού διοργανώνετε καί θά ήθελα νά ακούσω τά σχετικά μέ τόν Παπαδιαμάντη από τούς εισηγητές πού άκουσαν, όπως θέλω νά πιστεύω, τήν μυστική φωνή του καί τόν αγάπησαν σέ βάθος. Άλλωστε καί ο Παπαδιαμάντης άκουσε τήν μυστική κραυγή τού λαού, η οποία εμπνέεται από τήν αποφατική –καί όχι καταφατική– έκφραση τής παραδόσεώς μας.

Η επέτειος τών εκατό χρόνων από τήν κοίμηση τού Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη δείχνει ότι η προσωπικότητά του άφησε ισχυρή μνήμη στόν λαό, γιατί καί εκείνος κατέγραψε τούς καϋμούς του καί τίς παραδόσεις του. Δέν είναι εύκολο νά περνά κανείς σέ αυτήν τήν ζωή καί νά μήν ξεχνιέται, αλλά οι επόμενες γενιές νά τρέφωνται από αυτόν.

Ο Παπαδιαμάντης έζησε σέ μιά εποχή, μετά τήν Επανάσταση τού '21, πού γίνονταν μεγάλες διεργασίες στόν χώρο μας, όπως ο απογαλακτισμός από τήν Παράδοσή του καί τό Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο προσανατολισμός του στήν αρχαία Ελλάδα, αναιρώντας τήν μεσαιωνική του ιστορία καί η σύνδεσή του μέ τήν Ευρώπη. Μέσα στό κλίμα αυτό διαμορφώνονταν όλοι οι καλλιτέχνες καί οι λογοτέχνες καί η πολιτιστική αφρόκρεμα τού λαού. Όμως, ο Παπαδιαμάντης παραμένει σταθερά απροσάρμοστος στά νέα αυτά δεδομένα καί δεμένος μέ τήν Παράδοση πού γνώρισε στό Άγιον Όρος καί στήν Σκιάθο.
Ο κυρ-Αλέξανδρος εξέφραζε τόν Θεό τής Ορθοδόξου Παραδόσεως πού είναι γεμάτος αγάπη πρός όλους τούς ανθρώπους, καί αγαπά πιό πολύ τούς αμαρτωλούς πού συναισθάνονται τήν κατάστασή τους, καί δέν είχε καμμία σχέση μέ τόν απρόσιτο καί σκληρό θεό τού Θωμά τού Ακινάτη καί τόν φεουδάρχη θεό τού Άνσελμου Καντερβουρίας πού προσβάλλεται καί ζητά αποκατάσταση τής τιμής.

Ακόμη, ο Παπαδιαμάντης έβλεπε τήν δόξα τής Εκκλησίας όχι στήν επίγεια κοινωνική κατάφασή της, αλλά στήν Χάρη τού Αγίου Πνεύματος πού δίνεται μυστικά σέ όσους τήν αναζητούν οδυνηρώς καί ερωτικώς. Τήν αισθανόταν μέσα στίς αγρυπνίες, στήν θεία Ευχαριστία, στίς ακολουθίες, στά τροπάριά της. Βίωνε τό πνεύμα τής θείας λατρείας, πού είναι η ταπείνωση, η ησυχία, η κένωση καί η προσφορά.

Έτσι, όλη του η προσωπικότητα ήταν λιβανισμένη, καί αυτό τό άρωμα τού αγιορείτικου λιβανιού βγαίνει καί προχέεται από τήν καρδιά του στό σώμα, στά δάκτυλα, στό μολύβι καί στά γραπτά του. Τά κείμενά του είναι «λιβανάτα» από τό μοσχοθυμίαμα τής λατρείας, τής προσευχής. Αυτή η λατρεία τόν έκανε νά παραμείνη σέ όλη του τήν ζωή ορθόδοξος στό φρόνημα καί στό ήθος.

Ο π. Φιλόθεος Ζερβάκος έγραψε: «Εγύρισα όλας τάς Μονάς τής Ελλάδος, τού Αγίου Όρους, τής Παλαιστίνης, τού Σινά. Ευρήκα καλογήρους, ιερομονάχους, μοναχούς, αλλά πτωχούς καί ακτήμονας ωσάν τόν Παπαδιαμάντη πάνυ ολίγους». Επειδή ήταν πτωχός καί ακτήμων, γι' αυτό, κατά τόν Κωστή Παλαμά, ήταν «ο μεγάλος ζωγράφος τών ταπεινών». Γι' αυτό καί ο Στάμ Στάμ πού τόν γνώρισε προσωπικά διεπίστωσε: «Κι απ' τά μάτια του έσταζε μιά γλύκα».

Ο Παπαδιαμάντης ήταν πράγματι «μιά γλύκα», από τούς «πάνυ ολίγους» πτωχούς, καί εξακολουθεί καί σήμερα νά μάς λιβανίζη μέ αγιορείτικο θυμίαμα μέσα από τά κείμενά του.

Συγχαίρω Εσάς καί τούς διοργανωτές γιά τό Συνέδριο αυτό καί είμαι βέβαιος ότι θά αισθανθήτε τήν ευώδη παρουσία τού κοσμοκαλόγηρου Παπαδιαμάντη σέ αντίθεση μέ τήν δυσώδη οσμή τών ανθρώπων τής εποχής μας πού ασχολούνται μόνο μέ τά οικονομικά ζητήματα καί αφήνουν πεινασμένο τόν εσωτερικό ψυχικό τους κόσμο.

  • Προβολές: 1340

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance