Ποιμαντορικὴ Ἐγκύκλιος Χριστουγέννων 1997

Αγαπητοί μου,

Πανηγυρίσαμε σήμερα, από τα βαθειά χαράματα, αλλά και θα πανηγυρίζουμε αυτές τις ημέρες, το μεγάλο γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού. Η αίσθηση που παραμένει μέσα μας, μετά την συμμετοχή μας στο μεγάλο πανηγύρι του Όρθρου, όπου ψάλλονται θαυμάσιοι ύμνοι που είναι γραμμένοι από μεγάλους υμνογράφους, οι οποίοι βίωσαν προσωπικά το μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Υιού και Λόγου του Θεού, αλλά κυρίως με την μέθεξή μας στο πανηγύρι της θείας Λειτουργίας, είναι αίσθηση αγάπης, ειρήνης, λυτρώσεως, εσωτερικής αναπαύσεως και πληρότητος.

Η εορτή της Γεννήσεως του Χριστού, όπως και κάθε Χριστολογική εορτή, είναι μια διαρκής πηγή ζωής και εμπνεύσεως, που ζωοποίησε και ζωοποιεί τους ανθρώπους όλων των γενεών. Πόσοι άνθρωποι δεν βρήκαν νόημα ζωής, δεν εμπνεύσθηκαν από το υψηλό νόημα της Γεννήσεως του Χριστού, δεν μαγεύθηκαν από τον πλούτο της αγάπης του Θεού; Αυτή η θεία αγάπη που εκφράζεται και εκδηλώνεται με την ταπείνωση, την κένωση, αναπαύει το πνεύμα μας, που είναι ανήσυχο από το ανθρώπινο μίσος και τον απάνθρωπο εγωϊσμό.

Η Γέννηση του Χριστού αποτελεί την μεγαλύτερη πρόκληση μέσα στην ιστορία της ανθρωπότητος. Δεν πρόκειται για ένα απλό κύκλο μεταξύ γεννήσεως και θανάτου ενός ανθρώπου, όπως το βλέπουμε σε όλες τις θρησκείες, αλλά για Γέννηση του Θεανθρώπου Χριστού, που είναι το κέντρο της ανθρωπότητος και του κόσμου. Πρόκειται για ένωση κτιστού και ακτίστου, θνητού και αθανάτου, και αυτό, πράγματι, αποτελεί την μεγαλύτερη πρόκληση στην ιστορία. Γι’ αυτό ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, αναφερόμενος στην Γέννηση του Χριστού, λέγει ότι αυτό το γεγονός είναι το “μόνον καινόν υπό τον ήλιον”.

Πράγματι, μετά την δημιουργία του κόσμου, όλα τα πράγματα είναι επαναλαμβανόμενα. Η κτίση είναι η ίδια, όπως την δημιούργησε ο Θεός, με την διαφορά ότι μετά την πτώση του ανθρώπου δέχθηκε την φθορά. Κάθε φορά που γεννιέται ένας άνθρωπος, ενεργοποιείται ο λόγος του Θεού “αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και πληρώσατε την γήν και κατακυριεύσατε αυτής” (Γεν. α’, 28). Όλα είναι επαναλαμβανόμενα. Το μόνο καινούριο είναι η Γέννηση του Θεανθρώπου, αφού Αυτός, που είναι ο άκτιστος Λόγος, προσλαμβάνει το κτιστό, Αυτός, που είναι Υιός του Θεού, γίνεται και υιός του ανθρώπου.

Με αυτήν την έννοια η Γέννηση του Χριστού απετέλεσε την μεγαλύτερη πρόκληση μέσα στην ιστορία. Ήταν πρόκληση για την θρησκευτική ηγεσία της εποχής εκείνης, που βασάνιζε τους ανθρώπους με τις τυπικές εξωτερικές διατάξεις, χωρίς να βλέπη την εσωτερική του υπόσταση και αναζήτηση. Ήταν πρόκληση για την λεγομένη τότε κοινωνική συνοχή, την οποία, όμως, εξασφάλιζε η τυραννία και η επιβολή δια των όπλων, αφού οι λαοί ήταν υπόδουλοι στους Ρωμαίους. Ήταν πρόκληση για την λεγομένη ανθρώπινη αξιοπρέπεια, που στηριζόταν απλώς σε εξωτερικούς παράγοντες και εξωτερικές προδιαγραφές, αφού οι άνθρωποι συνήθως αρέσκονται στο να κλείνωνται στο άτομό τους και να βλέπουν μόνο τα αγαθά της ατομικής επιβίωσης. Ο Χριστός με την Γέννησή Του ανέτρεψε όλα τα θρησκευτικά, κοινωνικά και ανθρωποκεντρικά δεδομένα και έδωσε νέο νόημα ζωής. Ο Ίδιος είπε εκείνον τον υπέροχο λόγο: “πύρ ήλθον βαλείν επί την γήν, και τί θέλω ει ήδη ανήφθη;” (Λουκ. ιβ’, 49).

Έτσι, με την ενανθρώπησή Του ήλθε στον κόσμο μια δυνατή και δραστική φωτιά που ανέτρεψε όλα τα δεδομένα. Κατήργησε τις θρησκείες που εκμεταλλεύονταν τους ανθρώπους, ανέτρεψε όλα τα τυραννικά καθεστώτα που βασάνιζαν και τσαλάκωναν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, έβγαλε τον άνθρωπο από την φυλακή της ατομικότητός του. Και βέβαια, το έργο του Χριστού δεν ήταν αρνητικό, αλλά κυρίως θετικό, αφού τον κόσμο τον έκανε Εκκλησία, δημιούργησε έναν καινούργιο κόσμο με μια άλλη παράδοση, της οποίας κέντρο είναι αυτός ο Ίδιος ο Θεάνθρωπος Χριστός, και περιεχόμενο η αγάπη και η ταπείνωση, έδωσε στον άνθρωπο την δυνατότητα να έχει ένα άλλο υψηλότερο και βαθύτερο νόημα ζωής.

Το έργο του Χριστού δεν περιορίζεται μόνον στην εποχή κατά την οποία γεννήθηκε ο Ίδιος, αλλά επεκτείνεται μέσα στην ιστορία. Και σήμερα εξακολουθεί ο Χριστός να αποτελή πρόκληση. Συνήθως ο άνθρωπος αρέσκεται στο επίπεδο σχήμα, δηλαδή στην αισθησιακή απόλαυση, στην ικανοποίηση των αισθήσεων και στην μαγεία του λογικού, στην ενασχόλησή του μόνο με την κοινωνία. Αλλά αυτό αποτελεί ένα μεγάλο πρόβλημα, γιατί στην περίπτωση αυτήν ομοιάζει με τον άνθρωπο εκείνον που στολίζει τον χώρο της φυλακής. Στον εκκοσμικευμένον αυτόν άνθρωπο η Γέννηση του Χριστού δείχνει την έξοδο από την φυλακή του ορθολογισμού και της αισθησιοκρατίας, υποδεικνύει την υπέρβαση του θανάτου και της φθοράς.

Ο Χριστός και σήμερα εξακολουθεί να είναι το ουράνιο εκείνο πύρ, η δυνατή εκείνη φωτιά που μπορεί να καύση κάθε μικρό και άρρωστο, κάθε αποσπασματικό και τυραννικό. Μπορεί να μας προσφέρη ένα άλλο υψηλό και διαφορετικό νόημα ζωής. Μπορεί να μας βγάλη από την φυλακή του ατομισμού, της τυραννίας του ορθού λόγου και των αισθήσεων. Μπορεί να γεννήση μέσα μας μια καινούρια ζωή.

Είθε η Χάρη του Χριστού να πυρπολήση τις καρδιές μας και να μας δώση ένα άλλο νόημα ζωής, υψηλότερο από τα γνωστά νοήματα που συνδέονται με το κτιστό, το ανθρώπινο και το θνητό.

Η Χάρη του Ενανθρωπήσαντος Χριστού να είναι πάντα μαζί σας.

Με πατρικές ευχές και ευλογίες

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΙ

  • Προβολές: 2523