• Αρχική
  • Τεῦχος 39 - Ἀπρίλιος 1999
  • Κύριο θέμα: Γιορτάστηκε και φέτος με λαμπρότητα η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα στη Ναύπακτο - Ἀπὸ τὸν Ἐπιτάφιο Θρῆνο στὴν Ἁνάσταση

Κύριο θέμα: Γιορτάστηκε και φέτος με λαμπρότητα η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα στη Ναύπακτο - Ἀπὸ τὸν Ἐπιτάφιο Θρῆνο στὴν Ἁνάσταση

Κύριο θέμα: Γιορτάστηκε και φέτος με λαμπρότητα η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα στη Ναύπακτο - Ἀπὸ τὸν Ἐπιτάφιο Θρῆνο στὴν ἉνάστασηΤο Πάσχα είναι γιορτή κατ’ εξοχήν των Ορθοδόξων. Άλλωστε, πραγματικά μπορούν να γιορτάζουν μόνον οι Ορθόδοξοι, γιατί οι γιορτές τους έχουν μέσα τους το μήνυμα της σωτηρίας, έχουν την αλήθεια ανόθευτη, γιορτάζουν εν αληθεία. Η Λαμπρή είναι η γιορτή που μας θυμίζει την αναδημιουργία του κόσμου, η οποία συντελέσθηκε από τον θεάνθρωπο Χριστό. Ο Υιός του θεού ενώθηκε αδιαίρετα με τη φύση μας. Έτσι η θεότητα, με όχημα την ψυχή του εσταυρωμένου Χριστού, μπήκε στα βασίλεια του Άδη και φώτισε τα σκοτάδια του. Η παρουσία της θεότητας στον Άδη κατάργησε τη δύναμη του θανάτου και ελευθέρωσε τους “απ’ αιώνος δεσμίους”. Συνέτριψε τα κλείθρα του θανάτου και άνοιξε τις πύλες του Άδη για να περάση η ζωή στους κεκοιμημένους. Ο θόρυβος από το σπάσιμο των θυρών του Άδη, συνδεδεμένος στην εθνική μας μνήμη με τα καριοφίλια και την ανάσταση του γένους, εκφράζεται με τις κροτίδες και τις φωτοβολίδες την ώρα που ψάλλεται το Χριστός Ανέστη. Μερικές φορές ο θόρυβος είναι υπερβολικός και παρακωλύει την τέλεση της ακολουθίας, είναι όμως εκφραστικός.

Ιδιαίτερα στη Ναύπακτο υπάρχει η μοναδική ίσως σε όλη την Ελλάδα πρωτοτυπία να ρίχνονται φωτοβολίδες την στιγμή που διέρχεται ο Επιτάφιος από το λιμάνι. Σε πολλούς δημιουργεί σκεπτικισμό αυτό το έθιμο· μπορεί όμως να γίνη δεκτό στο πλαίσιο της Ορθόδοξης διδασκαλίας για τη νίκη του θανάτου. Για μας τους Ορθοδόξους η νίκη εναντίον του θανάτου πραγματοποιήθηκε με την κάθοδο του Χριστού στον Άδη. Ο κρότος και η λαμπρότητα των φωτοβολίδων της Μ. Παρασκευής μπορεί να γίνουν δεκτά ως εκφραστικά της διαλύσεως του κράτους του θανάτου με την είσοδο του φωτός της ζωής στον Άδη.

Το έθιμο αυτό τηρήθηκε και φέτος στη Ναύπακτο με την ακόλουθη τελετουργική σειρά. Στην πλατεία του λιμανιού συναντήθηκαν οι Επιτάφιοι του αγίου Δημητρίου και της αγίας Παρασκευής, όπου μετά από σύντομη δέηση - στην όποία περιελήφθη και ο δοκιμαζόμενος σερβικός λαός - ο Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Ιερόθεος απηύθυνε στους άρχοντες και τον λαό το ακόλουθο μήνυμα:

“Η περιφορά του επιταφίου συνδέεται με τον θρήνο της Παναγίας, η οποία κατά τον υμνογράφο έκλαιγε γοερώς, βλέποντας τον Υιόν της νεκρό, πνιγμένο μέσα στο αίμα. Γι’ αυτό, άλλωστε λέγεται και επιτάφιος θρήνος.

Συνδέεται ακόμη και με τα γνωστά εγκώμια, τα οποία ψάλλονται και είναι δημοφιλή. Επικράτησαν στο τυπικό της Εκκλησίας κυρίως από τον ΙΓ' αιώνα και μετά, σε μια εποχή που οι Χριστιανοί υπέφεραν και δι’ αυτού του τρόπου εξέφραζαν τον πόνο τους. Μέσα στα εγκώμια είναι και το γνωστό: “ώ, γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου τέκνον, που έδυ σου το κάλλος;”, δηλαδή, γλυκειά μου άνοιξη, γλυκό μου παιδί, που χάθηκε το κάλλος της μορφής του προσώπου σου; Να προστεθή σε αυτό και το άλλο τροπάριο: “Υιέ μου, που το κάλλος έδυ της μορφής σου, ου φέρω καθοράν σε αδίκως σταυρούμενον, σπεύσας ουν ανάστηθι”.

Οι φράσεις αυτές είναι επηρεασμένες από τον θρήνο των ανθρώπων, ιδαιτέρως της μητέρας που έβλεπε τον θάνατο του υιού της, και παριστούν ανάγλυφα την οδύνη του θανάτου. Δεν μπορεί κανείς να ερμηνεύση τον θάνατο, που είναι φοβερός. Μόνο κλαίει και με αυτόν τον τρόπο δεν τον υπερβαίνει, αλλά απλώς θεραπεύεται αυτός που κλαίει από την οδύνη του θανάτου. Το κλάμα είναι θεραπευτικό μέσο. Έτσι, οι θρήνοι για κάποιον νεκρό δρούν θεραπευτικά για τους θρηνωδούς.

Πόσο σύγχρονος είναι σήμερα ο επιτάφιος θρήνος, περισσότερο από κάθε άλλη φορά; Πόσο σύγχρονο είναι το “ώ, γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου τέκνον, που έδυ σου το κάλλος”; Πόσο σύγχρονος και επίκαιρος είναι ο λόγος της Παναγίας: “Υιέ μου, που το κάλλος έδυ της μορφής σου, ου φέρω καθοράν σε αδίκως σταυρούμενον, σπεύσας ουν ανάστηθι”. Σήμερα που ένας ολόκληρος λαός, μαζί με άλλους λαούς, υποφέρουν και χάνουν την ομορφιά και την αίγλη τους; Σήμερα που από την βαρβαρότητα του πολέμου μανάδες κλαίνε τα παιδιά τους λέγοντας: “υιέ μου, που το κάλλος έδυ της μορφής σου; Ήσουν η ελπίδα της ζωής. Πώς έφθασες στο σημείο αυτό;” Σήμερα, που όλοι οι άνθρωποι κλαίνε τους αγαπημένους τους και ζουν τραγικές καταστάσεις. Όλος ο κόσμος ενδιαφέρεται για τους τρεις αιχμαλώτους στρατιώτες, και όχι για τους χιλιάδες Σέρβους. Αυτός είναι ρατσισμός.

Καθ’ όλη την διάρκεια της Τουρκοκρατίας ο Σταυρός του Χριστού, ο Επιτάφιος και η Ανάστασή Του, δρούσαν λίγο επαναστατικά, δηλαδή οι Ρωμηοί συμμετέχοντας σε αυτά βίωναν τον σταυρό του Γένους και ήλπιζαν στην ανάστασή του. Και εμείς σήμερα με την τελετή αυτή κλαίμε για την τραγωδία του πολέμου, αλλά ελπίζουμε και στην ανάσταση των αδικουμένων λαών, ελπίζουμε στην ελπίδα της ζωής.

Με την τελετή αυτή που κάνουμε σήμερα, παρακαλούμε και εμείς θερμά την Παναγία να κλαύση και να επέμβη για την σωτηρία όλων των ανθρώπων που υποφέρουν και βασανίζονται, από τους συγχρόνους σταυρωτές του Σώματος του Χριστού, και να φέρη την ειρήνη στην περιοχή μας.

Στην Εκκλησία λέμε: “Αεί τη θυσία έπεται η νίκη και τω σταυρώ ακολουθεί η ανάστασις”. Πράγματι, μετά τον σταυρό ακολουθεί η ανάσταση. Και μετά την τραγωδία ελπίζουμε ότι ακολουθή η ανάσταση.

Χρόνια πολλά και καλή Ανάσταση”

Στη συνέχεια, κατά την εκκίνηση της λιτανείας από την πλατεία του λιμανιού φωτίσθηκε ο ουρανός από πολλές και φαντασμαγορικές φωτοβολίδες. Όταν, τέλος, ο Επιτάφιος του αγίου Δημητρίου έφθασε προ των πυλών του Ιερού Ναού, οι πύλες του ήταν κλειστές και άνοιξαν με τον σταυρό που κρατούσε στα χέρια του ο Σεβασμιώτατος, μετά την ψαλμική στιχομυθία “Άρατε πύλας οι άρχοντες ημών...”.

Φέτος η τελετή της εξόδου του Επιταφίου του αγίου Δημητρίου Ναυπάκτου καλύφθηκε απευθείας από τους τηλεοπτικούς σταθμούς Skai, Teletime και Lepanto.

π.Θ.Α.Β.

Ετικέτες: ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ

  • Προβολές: 1603

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἱστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance