Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου: Τα δικαιώματά μας

Το κείμενο είναι δημοσιευμένο στο βιβλίο “Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου Λόγοι Γ'” εκδ. Ιερού Ησυχαστηρίου “Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος”, Σουρωτή Θεσσαλονίκης.

Τα λόγια αυτά είναι αυθεντικά λόγια του Γέροντος Παϊσίου, τα οποία οι μοναχές του Ησυχαστηρίου έχουν δημοσιεύσει σε τρείς, μέχρι σήμερα, τόμους απομαγνητοφωνημένα.

–Γέροντα, τί είναι το δικαίωμα;

–Το δικαίωμα είναι κοσμική λογική. Ο άνθρωπος, όσο πιο κοσμικός είναι, τόσο περισσότερο δικαίωμα έχει· όσο πιο πνευματικός είναι, τόσο λιγώτερο δικαίωμα έχει. Ειδικά ο μοναχός έχει μόνον υποχρεώσεις· δεν έχει δικαίωμα για τίποτε. Θέλω να πω ότι δεν πρέπει να έχη απαίτηση από κανένα και για τίποτε. Το να ζητά ο μοναχός δικαιώματα σ’ αυτήν την ζωή, ενώ απαρνήθηκε τα πάντα για την αγάπη του Χριστού, είναι τελείως λάθος. Βρίζει τον Χριστό, τον Μοναχισμό. Οι κοσμικοί έχουν δικαιώματα πολλά· κοσμικοί είναι. Τα δικαιώματα του μοναχού, αλλά και του πνευματικού ανθρώπου, τα κρατάει ο Χριστός για την άλλη ζωή.

Το δικαίωμα σήμερα παρουσιάζεται σχεδόν σε όλους τους νέους, αλλά και σε νέους μοναχούς. Μερικοί νέοι μοναχοί δεν ξέρουν γιατί έγιναν μοναχοί και τί θα πη Μοναχισμός, γι’αυτό έχουν ένα δικαίωμα, ένα κοσμικό πνεύμα, μια παράξενη λογική, μια ανθρώπινη δικαιοσύνη, από όλες τις πλευρές. Αυτή η ανθρώπινη δικαιοσύνη ξεκίνησε από το ευρωπαϊκό πνεύμα και μπήκε και στον Μοναχισμό.

Στην καλογερική, την σημερινή εποχή, συναντάει κανείς πολλές φορές αυτό το πνεύμα: “Δεν τον βλάπτω τον άλλον, δεν θέλω να με βλάψη· δεν τον αδικώ· είμαι εντάξει”. “Έκανα, λένε μερικοί, την δουλειά μου, βοήθησα εκεί, τελείωσα. Είμαι εντάξει. Η άλλη δουλειά δεν είναι δική μου, φεύγω· πάω στο κελλί για πνευματικά”. Δεν εξετάζουν αν ο άλλος είναι φιλάσθενος ή έχη πονοκέφαλο και δεν μπορεί να δουλέψη, ή δουλεύη λιγώτερο, γιατί είναι από αγρυπνία και είναι περισσότερο κουρασμένος. Ή λένε: “αυτή η μερίδα είναι δική μου· την δικαιούμαι”, και δεν εξετάζουν αν ο άλλος είναι πιο αδύνατος ή ο οργανισμός του καταναλίσκη περισσότερο, και έχει ανάγκη από περισσότερη τροφή. Οπότε καταλήγουν να βρίσκωνται σε πνευματικό χώρο, αλλά να έχουν μια νοοτροπία κοσμική, και έτσι γίνονται συνεπείς κοσμικοί. Ξέρετε τί είναι να βλέπης ανθρώπους πνευματικούς να αντιμετωπίζουν κοσμικά τα πράγματα; Λίγο - πολύ δηλαδή παρατήρησα σε αρκετούς μοναχούς το εξής: Την νηστεία, την προσευχή, την ακολουθία, το διακόνημα, τα κάνουν. Φορούν ένδυμα μοναχικό, έχουν καλογερικό πρόγραμμα, αλλά η αντιμετώπιση, αντί να είναι πνευματική, είναι κοσμική, γιατί κοιτούν πώς να μην τους πούν καμμιά κουβέντα, να μην αδικηθούν. Δηλαδή βρίσκονται στην κοσμική δικαιοσύνη και πολλές φορές ούτε και εκεί φθάνουν. Άντε τώρα να συνεννοηθής πνευματικά μ’ αυτούς. Αυτοί τα κανονίζουν έτσι, ώστε να μη δυσκολευθή μεθαύριο ο Χριστός μαζί τους να κάνη ...λογαριασμούς! Μά, ενώ ο Χριστός παρακολουθεί τον καθέναν πόσο αδικείται, πόσο θυσιάζεται, και θα τον ανταμείψη ανάλογα, αυτοί θέλουν να τακτοποιήσουν μόνοι τους τον λογαριασμό τους.

Είμαι αγανακτισμένος γενικά με την σημερινή νοοτροπία που βλέπω σε μερικούς νέους μοναχούς. Μια ανθρώπινη δικαιοσύνη! Πώς να χωρέση η ανθρώπινη δικαιοσύνη στην πνευματική ζωή; Και στην κοσμική ζωή δεν βγαίνεις πέρα με την ανθρώπινη δικαιοσύνη, πόσο μάλλον στην πνευματική. Όταν ήμουν στο Κοινόβιο, όλοι κοίταζαν πώς να κάνουν κάποια θυσία. Στην δουλειά, στο φαγητό, σε όλα υπήρχε αυτό το πνεύμα: Σκέφτονταν πρώτα τον άλλον, και γι’ αυτό ζούσαν τον Παράδεισο. Ήταν κάποιος λ.χ. στην τράπεζα; Κοιτούσε να φάη αυτός λιγώτερο, για να μείνη το περισσότερο για τον άλλον. Και αδύνατος να ήταν ό ίδιος, δεν το λάμβανε υπ’ όψιν. Ούτε εξέταζε τί ήταν ο άλλος. Έκανε θυσία. Ούτε έβαζε τη κρίση του να πή: “Θα του κάνη κακό, αν φάη περισσότερο”. Από την στιγμή που ο μοναχός κοιτάζει να μην τον αδικήσουν, να μην κουρασθή πολύ, να μην πάη χαμένος ο κόπος του, είναι σαν να μην πιστεύη ότι υπάρχει Θεός, ότι υπάρχει άλλη ζωή, μέλλουσα Κρίση και θεία ανταπόδοση. Και αν δουλέψη λίγο παραπάνω, ούτε αυτό θα πάη χαμένο. Μόνον ο κόπος των ζώων πάει χαμένος. Και αυτά τα καημένα, παρόλο που εξ αιτίας μας ταλαιπωρούνται –μετά την παράβαση των Πρωτοπλάστων η φύση συστενάζει με τον άνθρωπο– θυσιάζονται για μάς! Είναι φοβερό! Βλέπετε, τα άγρια ζώα, όταν τραυματίζωνται από τους κυνηγούς, τί τραβάνε! Σακατεμένα, με σπασμένα πόδια, να μην μπορούν να τρέξουν να τα ξεκοιλιάζουν τα μεγάλα ζώα, να τα τρώνε, και να μην έχουν καμμιά ανταμοιβή! Ο άνθρωπος, αν δεν τα καταλαβαίνη αυτά, δεν είναι άνθρωπος. Γι’ αυτό του έδωσε ο Θεός το μυαλό, για να το δουλεύη σωστά και να βρη τον δρόμο του. Εγώ δεν λέω τώρα να σκοτώνεστε στην κούραση, αλλά να υπάρχη φιλότιμο.

  • Προβολές: 1979