Γιάννη Βαρδακουλά: Γιὰ τὴν Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου

ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΚΑ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

του Γιάννη Βαρδακουλά

Γιάννη Βαρδακουλά: Γιὰ τὴν Βιβλιοθήκη ΝαυπάκτουΑναδιφώντας παληές εφημερίδες, που κυκλοφορούσαν στην πόλη μας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, διάβασα κείμενα, που αναφέρονταν στην ανάγκη ίδρυσης Βιβλιοθήκης στην πόλη μας. Είχε γίνει αισθητή η ανάγκη Βιβλιοθήκης και ορισμένοι πρωτοπόροι για την εποχή τους είχαν θέσει το πρόβλημα, του οποίου η λύση αποσιωπήθηκε με τα γεγονότα της Κατοχής της χώρας μας από τους Γερμανοϊταλούς και στην συνέχεια από τον αδελφοκτόνο εμφύλιο πόλεμο...

Όταν έκανε την εμφάνισή του ο αείμνηστος εθνικός ευεργέτης –έτσι έχει αναγορευθεί με νόμο– Δημήτριος Παπαχαραλάμπους, με τα μεγάλα κοινωφελή δωρήματά του, και δημιούργησε την περίοπτη “Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη”, που θεωρείται ως μία από τις ολιγάριθμες κεντρικές βιβλιοθήκες στην χώρα μας, ανταποκρίθηκε φυσικά στην εσώτερη επιθυμία του για την βελτίωση του μορφωτικού επιπέδου των συμπολιτών του, αλλά συγχρόνως ικανοποιούσε και ένα όνειρο και μίαν εσώτατη αναζήτηση πρωτοπόρων μορφωμένων κατοίκων της πόλης, που με ενέργειες και δημοσιεύματα είχαν θέσει προ μακρού το ζήτημα, χωρίς φυσικά να είναι βεβαία η αισία έκβασή του, γιατί συνήθως το ελληνικό ορμέφυτο μας ξεσηκώνει προς στιγμήν κι ύστερα ακολουθεί περίοδος μακαρίας αδράνειας.

Αυτός κατά την άποψή μου είναι ο λόγος, που μας επιβάλλει να ενθυμούμεθα με σεβασμό και τιμή την μνήμη του μεγάλου μας ευργέτη. Και αν δεν γίνομαι βαρετός ας μου επιτραπεί να θυμίσω, μόνο από αγάπη για την πόλη μας, χωρίς καμμιά εσώτερη επιδίωξη, στην Δημοτική μας αρχή, ότι δεν μας τιμά η κατάσταση των προτομών και η θέση τους τόσο του Παπαχαραλάμπους όσο και του μέγιστου των Ναυπακτίων ανδρών, του Γιάννη Βλαχογιάννη.

Να γυρίσω όμως και πάλι στο θέμα μου. Ο πρώτος που τάραξε τα νερά της μακαριότητας, ήταν ο οδοντίατρος Τάκης Γαλάνης, ο οποίος δημοσιογραφούσε ενίοτε στην τοπική εφημερίδα “ΦΩΝΗ” και σε μια έκδοσή της έγραφε:

“Μία σοβαρά και εις όλους μας γνωστή έλλειψις αποτελεί και η βιβλιοθήκη... Η πόλις μας ως και γενικότερον η επαρχία μας, η οποία εν συγκρίσει προς άλλας, κολακεύται, ότι μεσ’ απ’ τα σπλάχνα της ανέδειξεν ένα σεβαστόν αριθμόν εκ των τέκνων της εις τα γράμματα και τας επιστήμας, είναι λυπηρόν να στερείται της πνευματικής εκείνης τροφής, την οποίαν μόνον μία αρτία και καλώς οργανωμένη βιβλιοθήκη δύναται να προσφέρη.

Ευτυχώς υπάρχει η καλή θέλησις εις ομάδα νέων, οι οποίοι αναλαμβάνουν την πρωτοβουλίαν προς ίδρυσίν της. Αλλά εις την πρωτοβουλίαν αυτήν απαιτείται όπως εκ των προτέρων έλθη αρωγός και η Κοινότης μας, καθορίζουσα αναλόγους πόρους, οπότε, είμεθα βέβαιοι ότι πάντες είτε εις είδος είτε εις χρήμα, θα συνεισφέρωσιν υπέρ της επιτυχίας του κοινωφελούς αυτής σκοπού”.

Ακολούθησε νεώτερη επιστολή με την υπογραφή “επιστήμων”, η οποία αναφερόμενη σε προηγούμενη, συμπληρώνει μεταξύ άλλων:

“..Σχολιάζοντες την λαμπράν ταύτην ιδέαν, έχομεν την γνώμην όπως επιστήσωμεν την προσοχήν τόσον της Κοινοτικής μας αρχής, όσον και των άλλων εν τη πόλει μας επιστημόνων και λοιπών διανοουμένων, οίτινες βαθύτατα αισθάνονται την στέρησιν της πνευματικής χαράς... Και όμως, εάν τα εκ της στερήσεως μιας βιβλιοθήκης παράπονα συνηνώνοντο εις πρωτοποριακήν προσπάθειαν, εντός βραχυτάτου χρονικού διαστήματος, η έλλειψις αυτή θα συνεπληρούτο”.

Την σκυτάλη πήρε στη συνέχεια ο πολιτικός συντάκτης της αθηναϊκής εφημερίδας “ΕΘΝΟΣ” Κώστας Σκαλτσάς, που γράφοντας στον πρωτοπόρο Τάκη Γαλάνη, σημειώνει μεταξύ των άλλων:

“....Η Επαρχία μας έχει ανάγκην από έντονη πνευματική ζωή. Αυτή μόνο μπορεί να την λυτρώση από τα βάσανα και τις ελλείψεις. Αυτή μόνο μπορεί να της δώση δυνάμεις καινούργιες και την ηθική ενότητα, που τώρα της λείπει... Θα χρειασθή για τούτο ν’ αγωνισθήτε πολύ και μάλιστα σ’ ένα περιβάλλον βαρυεστημένο... Ο Σεβασμιώτατος είναι ενθουσιασμένος για κάθε πρόοδο, όπως μαθαίνω. Ο Νόβας είναι αυτού ακόμα, μιλήστε του σχετικά. Οι Καθηγητές και οι Δάσκαλοι πάλι τί λένε; Αφομοιώθηκαν μήπως με το περιβάλλον των αντιπνευματικών ανθρώπων; Προπαγανδίστε στον κύκλο τους όσο μπορείτε πιο πολύ. Ζητήστε ακόμη και την συνδρομή των νέων που έχουν διάθεση για δράση, συστήστε ένα σωματείο, βάλτε γερά τις βάσεις και θα ιδήτε ότι θα επιτύχητε. Υπάρχουν ως τόσο εδώ Ναυπάκτιοι με θέληση. Θα τους κινητοποιήσουμε όλους, όταν εσείς αυτού κάμετε την αρχήν”.

Στην πρόσκληση του συμπατριώτη μας δημοσιογράφου Κ. Σκαλτσά ανταποκρίθηκε πρώτος ο Ναυπάκτιος Λεωνίδας Χαραλάμπους, απόστρατος αξιωματικός, Πρόεδρος, την εποχή εκείνη, του Συλλόγου των Ναυπακτίων Αθήνας και Πειραιά, ο οποίος απέστειλε 100 τόμους “εκλεκτών βιβλίων”, δια να αποτελέσουν τον πυρήνα της Βιβλιοθήκης, που σημαίνει ότι η Βιβλιοθήκη στην πόλη μας από ιδέα γίνεται πραγματικότητα και αποτελούσε πρόκληση προς την Κοινότητα Ναυπάκτου να έλθη αρωγός της ωφελίμου και υψηλής αυτής προσπάθειας. Με την ευκαιρία αυτή πρέπει να σημειώσω ότι ο Χαραλάμπους συνέστησε κοινωφελές Ίδρυμα στην πόλη μας το 1983, το οποίο χορηγεί υποτροφίες σε αποφοίτους των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων καταγομένους από την Ναύπακτο για την συνέχιση των σπουδών τους σε Πανεπιστήμια του Εξωτερικού.

Για να είναι το ιστοριογράφημα αυτό πληρέστερο, πρέπει να προστεθή ότι ο πάλαι ποτέ Μητροπολίτης Ναυπάκτου Σεραφείμ είχε αφήσει στο Δήμο Ναυπάκτου την προσωπική του βιβλιοθήκη -ίσως σαν κέντρισμα για την δημιουργία Βιβλιοθήκης στην πόλη μας ή και ανταποκρινόμενος σε παλαιότερη σχετική κίνηση, για την οποία δεν υπάρχουν πληροφορίες. Την βιβλιοθήκη Σεραφείμ παρέδωσε στην Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη ο αείμνηστος δήμαρχος Τάκης Κούμπιος.

Από δημοσίευμα του τοπικού μας τύπου -εφημερίδα ΦΩΝΗ- προέρχεται η πληροφορία ότι είχε εγκριθή το Καταστατικό του “Μορφωτικού Συλλόγου”, που είχε ιδρυθή στην πόλη μας και του οποίου το πρώτο άρθρο αναφερόταν στην σύσταση Βιβλιοθήκης.

Αναζήτησα το Καταστατικό και την Ιδρυτική Πράξη του Συλλόγου τόσο στο Πρωτοδικείο του Μεσολογγίου -τό Αρχείο της περιόδου αυτής έχει καταστραφή από πυρκαϊά- όσο και στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, που στεγάζονται στο Μεσολόγγι, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Και στο σημείο αυτό οφείλω να ευχαριστήσω την ευγενική και πρόθυμη συμβολή της ’Υπηρεσίας. Ήλπιζα ότι από την Ιδρυτική Πράξη θα είχαμε και τα ονοματεπώνυμα των συμπολιτών μας, που ήσαν οι πρωτεργάτες για την ίδρυση της Βιβλιοθήκης.

Θα τελειώσω το ιστοριογράφημα μου με αποσπάσματα από ένα δημοσίευμα της εποχής εκείνης σε αθηναϊκή εφημερίδα με τίτλο “ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΑΙ”:

“..Εις την Ναύπακτον καταβάλλεται σύντονος προσπάθεια επίσης εκ μέρους του εκεί επιστημονικού κόσμου δια την ίδρυσιν Βιβλιοθήκης. Όλαι σχεδόν αι επαρχιακαί πόλεις ήρχισαν να αμιλλώνται δια την ανάπτυξιν της πνευματικής κινήσεώς των και την δημιουργίαν Βιβλιοθηκών. Η καταβαλλομένη τόσον επαινετή προσπάθεια οφείλεται εξ ολοκλήρου εις την ιδιωτικήν πρωτοβουλίαν. Και αυτό είναι το χαρακτηριστικώτερον σημείον, το οποίον επιβάλλεται να υπογραμμισθή. Αν έλθουν και οι κατά τόπους Δήμοι και Κοινότητες αρωγοί της προσπαθείας, όλαι αι επαρχιακαί πόλεις και κωμοπόλεις θα αποκτήσουν σύν τω χρόνω τας Βιβλιοθήκας των, μικράς ή μεγάλας, αι οποίαι θα αποτελέσουν έναν από τους κυριωτέρους παράγοντας και θα συμβάλουν σπουδαίως εις την ανάπτυξιν των κέντρων των επαρχιών”.

Ακολούθησαν τα χρόνια της εχθρικής κατοχής και ύστερα ο εμφύλιος πόλεμος, που ανέκοψαν κάθε τέτοια κίνηση με τα μεγάλα και τραγικά προβλήματα που δημιουργήθηκαν.

Ευτυχώς που εμφανίστηκε ο αείμνηστος ομογενής μας Δημήτριος Παπαχαραλάμπους με τα ευγενή και κοινωφελή αισθήματά του, που στόλισε την πόλη μας με πλειάδα Ιδρυμάτων του, μεταξύ των οποίων περίοπτη θέση κατέχει η ΠΑΠΑΧΑΡΑΛΑΜΠΕΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ μας.

  • Προβολές: 1558

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἱστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance